EzintshaImpilo

Izindlela zokubingelela ezihloniphekile eNingizimu Afrika

INingizimu Afrika iyizwe elaziwa ngokwehlukahlukana kwamasiko nezizinda, yingakho ibizwa nge-“rainbow nation.” 

Noma lowo mehluko uyigugu, uvame ukudala izithiyo zokuxhumana phakathi kwezifundazwe. 

Ezimweni eziningi, ukubingelela kuwuphawu lwenhlonipho olwamukelwa ngokuqondile futhi oluvulela abantu indlela yokuxoxa kahle.

I-Lead With Languages ichaza ukuthi emhlabeni oxhumene kakhulu namuhla, ukwazi olunye ulimi “yikhono elibalulekile elikunika ithuba lokuxhumana nomhlaba ngokushesha nangendlela enencazelo.” 

Lokhu kusho ukuthi amagama alula okubingelela angasiza ukwakha ubungani, ukuqonda imibono yabanye, nokwandisa ukuzwana kwemiphakathi.

Ngokwe-Travel Guide, izibalo nezindawo zimi kanje: isiZulu (11.5 million, KwaZulu-Natal, siqondwa okungenani ngu-50% wabantu), isiXhosa (8.1 million, Eastern Cape), Afrikaans (6.8 million; ulimi olwamukelwa ngo-1925, lwesibili olukhulunywa kakhulu), Sepedi (4.6 million, Mpumalanga naseLimpopo), Setswana (4 million, North West), Sesotho (3.8 million, Free State), Xitsonga (2.3 million, eLimpopo naseMpumalanga), siSwati (1.3 million, Mpumalanga), Tshivenda (1.2 million, Limpopo), isiNdebele (1 million, Limpopo, Mpumalanga, naseGauteng).

Izibonelo eziyisisekelo zifaka: uSawubona/Sanibona, Molo/Molweni, Haai/Hallo, Dumela/Dumelang, Avuxeni, Ndaa/Aa, Lotjhani/Salibonani.

Kukhona nemibuzo enjengokuthi Unjani?, Hoe gaan dit met jou/u?, Ku njhani?, Vho vuwa hani? 

Izimpendulo ezivamile: Ngikhona, Ndiphilile, Goed dankie, Ke gona, Ke tsogile sentle, Ke teng, Ngiyabonga, Ndiyabulela, Ke a leboga, Ndza khensa ngopfu, Ndi a livhuwa.

Ekugcineni, amazwi kaThabo Mbeki asagcizelela ubunye: “i-Afrika ingeyabo bonke abahlala kuyo.” 

Ukufunda lezi zindlela zokubingelela ezisemqoka ezilimini ezingu-11 kusiza ukwakha inhlonipho, ukwazisana, nobuzwe obubumbene eNingizimu Afrika.